Ua maua e saienitisi ni faʻamaoniga o faʻatonuga faʻavasega e 187 i le 20 lita o le vai na aoina mai se tasi o siosiomaga sili ona faigata i le Lalolagi.
Ua fa'aaogaina e se 'au saienitisi e ta'ita'ia e le Wildlife Conservation Society (WCS) ma le Appalachian State University le DNA o le siosiomaga (eDNA) e fa'amaumau ai le tele o meaola eseese i le mauga aupito maualuga i le lalolagi, le Mauga o Everest e 29,032 futu (8,849 mita) le lautele. O lenei galuega taua o se vaega o le 2019 National Geographic ma le Rolex Perpetual Planet Everest Expedition, o le malaga fa'asaienisi aupito tele lea na faia i Everest.
I le tusitusi e uiga i a latou sailiga i le mekasini iScience, na aoina ai e le au le eDNA mai faʻataʻitaʻiga vai mai vaituloto ma vaitafe e sefulu i le loloto e amata mai le 14,763 futu (4,500 mita) i le 18,044 futu (5,500 mita) i le fa vaiaso. O nei nofoaga e aofia ai vaega o fusipaʻu o le mauga o loʻo i luga aʻe o le laina o laʻau ma o loʻo i ai le tele o laʻau fugalaʻau ma laʻau laiti, faʻapea foʻi ma fusipaʻu aeolian e faʻalautele atu i tala atu o laʻau fugalaʻau ma laʻau laiti i luga o le biosphere. Na latou faʻailoaina meaola e aofia i le 187 faʻasologa o taxonomic mai le naʻo le 20 lita o le vai, e tutusa ma le 16.3%, poʻo le tasi vaeono, o le aofaʻi atoa o faʻasologa ua iloa i le Laʻau o le Ola, o le laʻau o le aiga o le tele o meaola eseese o le Lalolagi.
E su'esu'e e le eDNA ni vaega itiiti o mea tau kenera o lo'o tu'ua e meaola ma manu fe'ai ma maua ai se metotia e sili atu ona taugofie, vave ma sili atu ona atoatoa e fa'aleleia atili ai le gafatia o su'esu'ega mo le iloiloina o le tele o meaola eseese i le siosiomaga o le vai. E aoina fa'ata'ita'iga e fa'aaoga ai se pusa fa'amaufa'ailoga o lo'o i ai se faamama e pu'eina ai mea tau kenera, lea e su'esu'eina i totonu o se fale su'esu'e e fa'aaoga ai le DNA metabarcoding ma isi metotia o le fa'asologa o mea. E fa'aaoga e le WCS le eDNA e su'e ai ituaiga e seasea maua ma lamatia mai tafola humpback i laumei Swinhoe softshell, o se tasi o ituaiga e seasea maua i le Lalolagi.
O le fa'afanua vevela o le faitauga o le fa'asologa o siama ua fa'ailoaina ma fa'avasegaina i le fa'asologa fa'avasega e fa'aaoga ai le SingleM ma le fa'amaumauga a Greengenes mai nofoaga ta'itasi.
E ui ina taulaʻi suʻesuʻega a Everest i le faʻailoaina o le tulaga o le faʻatonuga, ae na mafai e le 'au ona faʻailoa le tele o meaola e oʻo atu i le tulaga o le genus poʻo le species.
Mo se faʻataʻitaʻiga, na faʻailoa mai e le 'au ni rotifers ma ni tardigrades, o ni manu laiti se lua e lauiloa i le olaola i nisi o siosiomaga sili ona faigata ma sili ona ogaoga ma ua manatu o ni manu sili ona malolosi ua iloa i le Lalolagi. E le gata i lea, na latou mauaina le tamaʻi kiona Tibetan o loʻo maua i le Sagarmatha National Park ma sa ofo i le mauaina o ituaiga e pei o taʻifau ma moa faʻafailele o loʻo faʻatusalia ai le aʻafiaga o gaioiga a tagata i le laufanua.
Na latou maua fo‘i la‘au paina e na‘o luga o mauga e matuā mamao lava mai le mea na latou su‘esu‘eina ai, ma fa‘aalia ai le auala e malaga maualuga ai le poleni e agi mai le matagi i totonu o nei vaipuna. O le isi meaola na latou maua i le tele o nofoaga o le lago, o se fa‘ailoga lauiloa o suiga i le si‘osi‘omaga.
O le faʻamaumauga o le eDNA o le a fesoasoani i le lumanaʻi o le mataʻituina o meaola o le maualuga o le Himalayas ma suʻesuʻega faʻamolekiula i aso ua mavae e iloilo ai suiga i le aluga o taimi aʻo suia e le faʻavevela e mafua mai i le tau, le liusuavai o le aisa ma aʻafiaga o tagata lenei siʻosiʻomaga e vave ona suia ma taʻutaʻua i le lalolagi.
Fai mai Dr. Tracey Seimon o le WCS Animal Health Program, o le taitaifono o le au a Everest Biofield ma le taitai suʻesuʻe: “E tele naua meaola eseese. O le siosiomaga o mauga, e aofia ai le Mauga o Everest, e tatau ona mafaufauina o se mea e tatau ona mataʻituina pea mo se taimi umi o meaola eseese o mauga, e faaopoopo atu i le mataʻituina o le bioclimatic ma le iloiloga o aafiaga o suiga o le tau.”
Fai mai Dr. Marisa Lim o le Wildlife Conservation Society: “Na matou o atu i le taualuga o le lalolagi e saili se ola. O le mea lenei na matou maua. Ae ui i lea, e le gata iina le tala. fesoasoani e faʻailoa atu faʻamatalaga i le lumanaʻi.”
Fai mai le faatonu lagolago o suʻesuʻega i le fanua, o le tagata suʻesuʻe o le National Geographic ma le Polofesa Lagolago i le Iunivesite o le Setete o Appalachian, Dr. Anton Simon: “I le seneturi talu ai, ina ua fesiligia, 'Aisea e alu ai i Everest?', na tali atu le tagata aʻe mauga Peretania o George Mallory, 'Auā sa i ai iina. Sa matua ese lava le manatu o la matou 'au i le 2019: na matou o i le Mauga o Everest auā sa aoga ma mafai ona aʻoaʻoina i matou e uiga i le lalolagi o loʻo matou nonofo ai.”
I le faʻaogaina o lenei faʻamaumauga tatala mo le vaega o suʻesuʻega, o loʻo faʻamoemoe ai tusitala e saofagā i le taumafaiga faifai pea e fausia ni punaoa faʻamolekuli e suʻesuʻe ma mataʻituina ai suiga i le tele o ituaiga o meaola i mauga maualuluga o le Lalolagi.
Upusii mai le mataupu: Lim et al., Fa'aaogaina o le DNA o le siosiomaga e iloilo ai le tele o meaola eseese o le La'au o le Ola i le itu i saute o le Mauga o Everest, iScience (2022) Marisa KV Lim, 1Anton Seimon, 2Batya Nightingale, 1Charles SI Xu, 3Stefan RP Holloy, 4Adam J. Solon, 5Nicholas B. Dragon, 5Steven K. Schmidt, 5Alex Tate, 6Sandra Alvin, 6Aurora K. Elmore,6,7 ma Tracey A. Simon1,8,
1 Sosaiete o le Puipuiga o Meaola, Polokalama Soifua Maloloina o Manu, Bronx Zoo, Bronx, NY 10460, ISA 2 Iunivesite o le Setete o Appalachian, Matagaluega o le Geography ma le Fuafuaga, Boone, NC 28608, ISA 3 Iunivesite o McGill, Redpath Matagaluega o Falemataaga ma le Biology, Montreal, H3A 0G4, KanataQ94 Matagaluega o Alamanuia Muamua, Wellington 6011, Niu Sila 5 Iunivesite o Colorado, Matagaluega o le Ecology ma le Evolutionary Biology, Boulder, CO 80309, ISA 6 National Geographic Society, Washington, DC, 20036, ISAQ107 Pulega Faaleatunuu o le Vasa ma le Atmospheric, Silver-Spring, MD 20910, ISA 8 Fesootaiga Taitai* Fesootaiga
Misiona: E fa'asaoina e le WCS manu fe'ai ma manu fe'ai i le lalolagi atoa e ala i le saienisi, taumafaiga fa'asao, a'oa'oga ma le musuia o tagata e talisapaia le natura. Ina ia fa'ataunu'uina la matou misiona, o lo'o fa'avae le WCS i le Bronx Zoo, e fa'aaoga ai le malosi atoa o lana polokalame fa'asao i le lalolagi atoa, lea e asia i tausaga ta'itasi e le 4 miliona tagata i le toetoe lava 60 atunu'u ma vasa uma o le lalolagi, fa'apea fo'i ma paka manu fe'ai e lima i Niu Ioka. E tu'ufa'atasia e le WCS lona tomai i fale manu ma i'a o manu e ausia ai lana misiona fa'asao. Asiasi: newsroom.wcs.org Mulimuli i: @WCSNewsroom. Mo nisi fa'amatalaga: 347-840-1242. Fa'alogo i le podcast a le WCS Wild Audio iinei.
I le avea ai ma fa'alapotopotoga sili ona lelei a le malo i Sautesasa'e, ua saunia e le Iunivesite o le Setete o Appalachian tamaiti a'oga e ola i ni olaga fa'amalieina o ni tagatanuu o le lalolagi e malamalama ma tauaveina le tiutetauave mo le fausiaina o se lumana'i gafataulimaina mo tagata uma. O le aafiaga o Appalachian e fa'afaileleina ai se agaga o le aofia ai e ala i le aumaia fa'atasi o tagata i ni auala musuia e maua ma fatuina ai le malamalama, tuputupu a'e atoatoa, galue ma le naunauta'i ma le naunauta'i, ma talia le eseesega ma le eseesega. O le Appalachian, o lo'o i totonu o le Mauga o Blue Ridge, o se tasi o lotoa e 17 i le faiga a le Iunivesite o North Carolina. Faatasi ai ma le toeitiiti atoa le 21,000 tamaiti a'oga, o le Iunivesite o Appalachian e maualalo le fua faatatau o tamaiti a'oga ma faia'oga ma e ofoina atu le silia ma le 150 polokalame fa'au'u ma fa'au'u.
O le faiga faapaaga a le National Geographic ma Rolex e lagolagoina ai faigamalaga e suʻesuʻe ai nofoaga sili ona taua i le lalolagi. Faʻaaogaina tomai faʻasaienisi lauiloa i le lalolagi atoa ma tekinolosi faʻaonaponei e faʻaalia ai ni malamalamaaga fou i faiga e taua i le olaga i le Lalolagi, o nei faigamalaga e fesoasoani i saienitisi, tagata faia tulafono ma nuʻu i le lotoifale e fuafua ma maua ni fofo i le tau ma aafiaga o le tau. O loʻo suia le siosiomaga, ma faʻamatala mai ai mea ofoofogia o lo tatou lalolagi e ala i tala mamana.
Mo le toeitiiti atoa le seneturi, ua lagolagoina e Rolex tagata suʻesuʻe paionia o loʻo taumafai e faʻalauteleina tuaoi o avanoa faaletagata. Ua siitia le kamupani mai le lagolagoina o suʻesuʻega mo le mauaina o mea fou i le puipuia o le paneta e ala i le faia o se tautinoga umi e lagolagoina tagata taʻitoʻatasi ma faʻalapotopotoga o loʻo faʻaaogaina le saienisi e malamalama ma atiina ae ni fofo i faʻafitauli o le siosiomaga i aso nei.
Na faʻamalosia lenei fesoʻotaʻiga i le faʻalauiloaina o le Forever Planet i le 2019, lea na taulaʻi muamua i tagata e saofaga i se lalolagi sili atu e ala i le Rolex Awards for Enterprise, puipuia o sami e ala i se faiga faapaʻaga ma Mission Blue, ma faʻataunuʻuina suiga o le tau. malamalama o se vaega o lana mafutaga ma le National Geographic Society.
O le fa'alauteleina o isi faiga fa'apa'aga na fa'aaogaina i lalo o le fuafuaga a le Perpetual Planet ua aofia ai nei: faigamalaga i pole e tuleia ai tuaoi o su'esu'ega i lalo o le sami; One Ocean Foundation ma Menkab e puipuia ai le tele o meaola eseese o i'a i le Metitirani; Xunaan-Ha Expedition o lo'o fa'aalia ai le tulaga lelei o le vai i Yucatan, Mekisiko; faigamalaga TELE i le Arctic i le 2023 e aoina ai fa'amatalaga i luga o fa'amata'u i le Arctic; Hearts In The Ice, e aoina ai fo'i fa'amatalaga i luga o suiga o le tau i le Arctic; ma le Monaco Blue Initiative, e aumaia fa'atasi ai tagata tomai fa'apitoa i fofo fa'asao o le gataifale.
E lagolagoina foʻi e Rolex faʻalapotopotoga ma fuafuaga e faafailele ai le tupulaga o lumanaʻi o tagata suʻesuʻe, saienitisi ma tagata puipuia o meaola e ala i sikolasipi ma fesoasoani tau tupe e pei o le World Underwater Scholarship Association ma le Rolex Explorers Club Grant.
O le National Geographic Society o se faʻalapotopotoga faʻavaomalo e le o ni polofiti e faʻaaogaina le mana o le saienisi, suʻesuʻega, aʻoaʻoga, ma le faʻamatala tala e faʻamalamalamaina ma puipuia ai mea ofoofogia o lo tatou lalolagi. Talu mai le 1888, ua tuleia e le National Geographic tuaoi o suʻesuʻega, faʻafaigaluega i taleni mataʻutia ma manatu e suia ai, tuʻuina atu le silia ma le 15,000 fesoasoani faigaluega i konetineta e fitu, oʻo atu i le 3 miliona tamaiti aʻoga i tausaga taʻitasi i ofo faʻaleaʻoaʻoga, ma maua le gauai o le lalolagi atoa e ala i saini, tala ma anotusi. Mo nisi faʻamatalaga, asiasi i le www.nationalgeographic.org pe mulimuli mai ia i matou i le Instagram, Twitter ma le Facebook.
Misiona: E fa'asaoina e le WCS manu fe'ai ma manu fe'ai i le lalolagi atoa e ala i le saienisi, taumafaiga fa'asao, a'oa'oga ma le musuia o tagata e talisapaia le natura. O lo'o i le Bronx Zoo, e fa'aaoga e le WCS le malosi atoa o lana polokalame fa'asao i le lalolagi atoa e fa'ataunu'u ai lana misiona, fa'atasi ai ma le 4 miliona tagata asiasi i tausaga ta'itasi i le toeitiiti atoa le 60 atunu'u ma vasa uma o le lalolagi, fa'apea fo'i ma paka manu fe'ai e lima i le Aai o Niu Ioka. E tu'ufa'atasia e le WCS lona tomai i fale manu ma i'a o manu e ausia ai lana misiona fa'asao. Asiasi i le newsroom.wcs.org. Lesitala: @WCSNewsroom. Fa'amatalaga fa'aopoopo: +1 (347) 840-1242.
O le fa'avaeina fa'atasi o SpaceRef, o se sui o le Explorers Club, sa avea muamua ma NASA, o se 'au asiasi, tusitala, tagata su'esu'e i le vateatea ma le vateatea, ua toilalo i le a'e mauga.
Taimi na lafoina ai: Setema-10-2022
